Testowanie manualne jest niezbędnym etapem w pracy nad wytworzeniem oprogramowania lub aplikacji. Nawet przy zautomatyzowaniu pewnych powtarzających się procesów, potrzebne są testy czarnoskrzynkowe — one w pierwszym etapie wykonywane są manualnie. Niekiedy testowanie manualne i sprawdzanie poszczególnych funkcjonalności, wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi: prostych, skutecznych, których nauka nie zajmuje wiele czasu oraz takich, które będą zawsze pod ręką testera. Poniżej wymieniam narzędzia testerskie, których używam w swojej pracy, a które spełniają wszystkie wymienione przeze mnie wcześniej warunki.
Testy manualne – tworzenie plików o określonym rozmiarze
Funkcjonalność polegająca na dodawaniu załączników do aplikacji jest bardzo popularna. W aplikacjach służących np. do zarządzania dokumentami czy wysyłania faktur jest to podstawowe zadanie danego modułu. W przypadku gdy dodawany załącznik może mieć dowolne rozszerzenie, a tester ma za zadanie sprawdzenie poprawności dodawania dokumentu o określonym maksymalnym rozmiarze, przydaje się tworzenie plików o dowolnym rozmiarze z wiersza poleceń. Poniżej przykład, w którym zostanie utworzony plik testowy o rozszerzeniu .txt o rozmiarze dokładnie 1 MB. Wystarczy na swoim Windowsie uruchomić wiersz polecenia jako administrator i wpisać następującą komendę:
Komenda fsutil file create new tworzy w katalogu c:\ plik o wielkości 1048576 b = 1MB. Należy pamiętać, aby przed wpisaniem wielkości, odpowiednio przeliczyć jednostki miary np. w konwerterze jednostek, które bez problemu można znaleźć w sieci.
Uzyskiwanie adresu mailowego
Na potrzeby testów dotyczących np. zamówień ze sklepów internetowych z różnych kont, które mogą mieć różne parametry (np. przyznane zniżki), istnieje potrzeba posiadania przez testera kilku lub nawet kilkunastu adresów mailowych. Nie mogą to być przypadkowe adresy mailowe, do których tester nie ma dostępu, ponieważ zazwyczaj do weryfikacji potrzebne jest kliknięcie w wygenerowany link wysłany na konto pocztowe czy sprawdzenie potwierdzenia zamówienia, które również otrzymuje właściciel konta pocztowego. W takiej sytuacji dwa najpopularniejsze rozwiązania to:
Stworzenie w swojej skrzynce pocztowej aliasów do adresu mailowego.
Wówczas dostajemy w zależności od potrzeb określoną ilość kont testowych, które są powiązane z jednym głównym adresem mailowym. Przykład: Moje konto mailowe to imie.nazwisko@przykladowymail.pl. Tworząc 4 aliasy do mojego konta, uzyskałam następujące adresy mailowe: test1.nazwisko@przykladowymail.pl, test2.nazwisko@przykladowymail.pl, test3.nazwisko@przykladowymail.pl, test4.nazwisko@przykladowymail.pl. Wszystkie maile przesyłane na utworzone konta, przychodzą na konto główne, a jednocześnie system nie odrzuci danego adresu, gdy konto główne jest już zapisane w bazie danych.
Sworzenie adresów mailowych na serwisie mailinator.com
Mailinator.com to strona, która umożliwia stworzenie dowolnego adresu email w ekspresowym tempie: nie jest potrzebne wypełnianie formularzy, akceptowanie zgód czy przechodzenie innych czasochłonnych kroków. Strona ta wymaga tylko wpisania swojej wymyślonej i dowolnej nazwy, kliknięcia ‘GO!’ i już mamy utworzony mail i możemy wejść bezpośrednio do skrzynki odbiorczej poczty. Konto zostaje utworzone błyskawicznie, co umożliwia szybkie przetestowanie dowolnej funkcjonalności wymagającej wpisania adresu e-mail, np. rejestracji w sklepie internetowym.
Przygotowywanie zrzutów ekranu
Klawiatura komputerowa wyposażona jest w magiczny przycisk PrtSc, który umożliwia zrzut ekranu, skopiowanie go do schowka i wklejenie np. do MS Paint czy do edytora Word. Jednak w pracy testera, taka podstawowa funkcjonalność nie jest wystarczająca, dlatego do zrzutów ekranu używam wtyczek umożliwiających bardziej zaawansowane zarządzanie zrzutami ekranów. Dwie, które są sprawdzone i spisują się znakomicie to Screenshu oraz Green Shot. Obie wtyczki mają bardzo ważne właściwości, które ułatwiają pracę testerowi:
- można im przypisać dowolny skrót na klawiaturze,
- umożliwiają wysłanie obrazka na serwer i wygenerowanie linku do obrazka (przesłanie adresu obrazka do adresata jest szybsze niż zapisywanie i wgrywanie pliku z obrazem),
- dają możliwość podstawowego rysowania, wpisywania tekstu, zaznaczania czy maskowania elementów zrzutu,
- ułatwiają szybkie przerzucanie obrazka do np. programów pocztowych, komunikatorów, drukarki czy schowka.
Generowanie danych testowych
Proces ten jest jedną z podstaw codziennej pracy testera. Dane są przygotowywane przez testera, później np. wgrywane do aplikacji, a następnie na tych danych przeprowadzane są testy funkcjonalności konkretnych modułów. Bardzo przydatnym podstawowym generatorem takich danych testowych jest generatedata.com. Bez problemu wygenerujemy plik CSV, XLSX, HTML, JSON, LDIF, SQL czy XML. W pierwszym kroku należy określić “z jakiego kraju pochodzą” nasze dane tak, aby dopasować np. kod pocztowy do specyfiki danego kraju. Następnie z list wybrać określone dane testowe. Poniżej tok tworzenia arkuszu XLS z danymi dla 100 testowych użytkowników fikcyjnej aplikacji bankowej. Każdy użytkownik ma określone imię, nazwisko, PESEL, miasto, kod pocztowy, numer telefonu, numer CVV karty oraz przyznany limit na karcie kredytowej.
Narzędzia testerskie – podsumowanie
Narzędzi do wspomagania procesu testowania jest wiele: od płatnych skrojonych na potrzeby danej organizacji, aż po te z bezpłatnym i nieograniczonym dostępem dla każdego testera. Najprostsze i najskuteczniejsze narzędzia, które są podporą testów manualnych, opisałam w tym artykule pod kątem użyteczności w moich codziennych testach funkcjonalnych. Na portalach dotyczących zagadnień z QA (np. Ministry of Testing) można znaleźć informacje na temat innych popularnych generatorów danych czy narzędzi do zrzutów ekranu. Dzięki dosyć sporemu wyborowi tychże narzędzi, każdy tester znajdzie coś dla siebie.
